Gülce Edebiyat Akımı

Şu anda Hafif Görüntüleme modundasınız. Sayfayı normal görüntülemek için, buraya tıklayın.
İLENÇLER (BEDDUALAR)

İlençler (beddualar), günlük yaşantımızın ayrılmaz bir parçası, halkbiliminin de çok önemli bir konusudur. Büyüklerin küçüklere, küçüklerin büyüklere ya da kızgın insanların birbirlerine karşı olan öfkeleri, hınçları, kızgınlıkları, çaresiz direnişleri hep o sözlerde yansır. Onlar yalındır, yapmacıksızdır, anlamı açıktır. Umutlarla umutsuzlukların, korkularla sevinçlerin, öfkelerle pişmanlıkların bir bileşkesidir o sözler. İnegöl'de söylenen o sözlerden bir demeti şöyle sıralayabiliriz.

Beddua Örnekleri:
a
Acı

Acıdan geberesin.

Acıdan kıvranasın.

Acılara tuş olasın.



Onma, bitme, onduğun gün aç yat.

Ad

Adın başkasına kona.

Adın bata.

Adın batsın inşallah.

Adın kala, sen gidesin.

Adın kara yerden gele.

Adın ortadan kalksın.

Adın sallar altından gele.

Altın adın pul ola.

Ad – san

Adın sanın batsın.

Adın sanın bellisiz olsun.

Adın sanın kara gele.

Adın sanın kurusun.

Âfet

Âfete gelesin.

Âfetin ola.

Ağaç

Dayandığın ağaç yıkılsın.

Tuttuğun ağaç kuruya.

Ağız

Ağzı yumulu kalasın.

Ağzın kanla dola.

Ağzın kapansın.

Ağzın kilitlensin.

Ağzın kurusun.

Ağzın soğuya.

Ağzına sapan taşı deye.

Ağzından çıkan (kötü söz) koynuna girsin.

Ağzından od çıksın.

Ağzını imansız yusun.

Ağzının buğusu tükene.

Ağzının payını alasın.

Ağzının tadı kaça.

Kuduz itler gibi ağzın köpüre.

Yudumun ağzında kala.

Ağız –burun

Ağzın burnun döküle.

Ağzın burnun kitlene.

(Ettiğin) Ağzından burnundan gele.

Ağzından burnundan kan gele.

Ağzından burnundan fitil fitil gele.

Yediğin içtiğin ağzından burnundan gele.


Ağız –dil

Ana ağzın kurusun.

Ana dilin çürüsün.

Ağzın-dilin kurusun.

Ağzın kurusun çoban.

Dilin çürüsün çoban.

Ağız –yüz

Ağzın yüzün birbirine karışa.

Ağlamak

Büyük adam olasın, dallanasın budaklanasın, tam güleceğin zaman ağlayasın.

Dâim ağlayasın.

İkiye –üçe (gün, ay, yıl) seni ağlayayım.

Ağrı

Ağrıcığın yere gelsin.

Gitmez ağrıya yat.

Karın ağrılarına yatasın.

Kara kara ağrı.

Ağu

Ağu içesin.

Ağulanasın.

Ağulardan gidesin.

Ah

Ah alasın.

Ah çekesin.

Ah deyip ah işidesin.

Ah diyesin başını dizine çalasın.

Ah diyesin kan tüküresin.

Ah edesin.

Aha gelesin.

Aha uğrayasın.

Ahım sende kalmaya.

Ahım seni tuta.

Ahım yerde kalmaya.

Ahın göğe çıka.

Öyle birine rastgelesin, o benim âhımı sende koymaya.

Ah –vah

Günün ahla vahla geçe.

Ömrün ah deyip vah işitmekle geçe.

Âkıbet

Ayni âkıbete uğrayasın inşaallah.

Akıl

Aklın delinsin.

Aklını sırtlanlar yesin.

Aklının bardağı kırıla.

Aklının kabı kurusun.

Akrep

Seni akrep sançsın.

Al –yeşil

Alın yeşilin üstüne döküle.

Alını yeşilini solduramayasın.

Yıkımın allı yeşilli gele.

Alın

Alnına kara yazıla.

Alnın kara çıka.

Kadir senin alnına kazâ yazsın.

Alev

Alev yiyesin.

Alevin ola.

Alevin tependen çıka.

Alil

Alil olasın.

Almak

Allah seni ala ki kurtulam.

Allah seni başımdan ala.

Alt –üst

Altın üstüne kitlene.

Altın üstün maraz döke.

Âmâ- alîl

Âmâ-âlîl olasın.

Aman demek

Aman diyesin. (dileyesin.)

Amel

(Kötü) Ameline göre işin rast gele, (gelmeye)

Ana

Anan öle.

Anasız kalasın.

Sürekli olarak anne diye seslenen çocuklara.

Bensiz (ana) kalasın.

Anadan babadan ol.

Anan baban başında çırpına.

Anan baban başın ucunda meleye.

Anan baban bir kızıl tabutta gide.

Anan baban fesinle, püskülünle, terliğinle oynaya.

Anan baban tünbe tünbe ola. (didik didik.)

Ana sütü

Anasından emdiği süt burnundan gelsin.

Analık

Analık elinde kalasın.

Analık hakkı

Analık hakkım helâl olmasın.

Ander Anderin kala.

Aparmak

Verenim seni apara.

Araba

Araba altında kalasın.

Üstünden araba geçe.

Aramak

Beni mum yakıp arayasın.

Sen benim kuru boklarımı ararsın inşallah.

Ardına kalmak

(Ettiklerin)Allah edc ardında kalmaya.

Arka

Arkan yere gele.

Yiğit arkan yere gelsin.

Arka –ön

Arkan önün taş ola.

At

Tahta ata binesin. (Tabut )

At –eşek

Allah seni attan indirip eşeğe bindire.

Ata –ana

Atan –anan-gor-be-gor-ola. (Mezardan mezara sürüne.)

Av

Anlarken avlanırsın belki. (İnşallah)

Avlamak –kavlamak Afsun avlasın

Güneş kavlasın. (Büyü duâsı)

Ayak

Ayacığına tokmaklar takılsın.

Ayacıkların meret olsun.

Ayağın dolaşa.

Ayağın hurt ola.

Ayağın kaya.

Ayağın kırılaydı da gelmez olaydın.

Ayağın kırılsın.

Ayağın şarka (doğuya) çevrile.

Ayağın taşa değe.

Ayağın tutmaz ola.

Ayağın yerden kesilsin.

Ayağına kör mıh bata.

Ayaklar altında kalasın.

Ayakların dökülsün.

Ayakların kitlene.

Ayakların yer tutmaya.

Ayaklarını sürüyesin.

Ayaklarına çelme takalar.

Ayaklarına kara su ine.

İki ayağın bağlanır inşallah.

İki ayağı yanmış ite dönesin.

Taksirat olsun,ayağına dolansın.

Topal ayağın kırılsın.

Ayak –baş

Ayağı çolak Başı kabak olasın.

Ayıp

Ayıbını kara toprak örtsün.

Ayıbını yerler örtsün.

Ayın-bayın olmak

(çarpılmak)

Ayın-bayın olasın.

Ayrılık

Allah el kınamaz ayrılığı (boşanmak) vere.

Seveninden ayrı kalasın.

Azâbını çekmek (bir kimsenin suçunu-günâhın..)

Azâbını sen çekesin.

Azrâil

Azrâilin demir pençesine rast gelesin.

Azrâilin kanadına tutuna, uçasın


------------------
KAYNAK:T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı
b
Baba

Allahtan umarım, baban öle.
Babandan hayır görmeyesin.
(Ölmüş) Babanın sinine (mezarına) lânet.
(Ölmüş) Babanın yanına gidesin.
Tanrıdan dilerim, babanın da canı çıka.
Toprak koyayım babanın başına.

Baba

(vebâ)

Baba!
Baba ye!
Baba çıkarasın.
Baba çıka yüzüne.
Baba deviresice.
Baba tutasıca.
Babanın dibi.
Babanın peki.(üstüne olsun.)
Seni babalar tuta da bırakmaya.

Baca

Bacan yıkıla.

Bacak

Allah bacağını kırsın.
Bacağın kırıla.
Bacakların havaya kalka.
(Argoda nalları dikmek anlamıyla ilgili.)
Bacaklarından sürüyeler seni.

Bağır

Bağrına taş basasın.

Bağırsak

Bağırsakların döküle.
Bağırsakların yırtıla balam.

Baht

Allahtan dilerim bahtsız kalasın.
Bahtın kapansın.
Bahtın kara gele.
Bahtın kara ola.
Bahtın karara.
Bahtın yâr olmaya.

Bal –zehir

Bal yiyesin

Zehir kusasın.

Bala

Balaların ardında kala.
Balaların ardında meleye.
(Bana ettiklerini sen de)
Balalarından çekersin inşaallah.

Balık

Tandırda balık olasın.

Basîret Basîretin bağlana.
Basîretin kitlene.

Baş

Âkıbeti başına.
Âlem başına yığıla.
Âlem başına yıkıla.
Bana ettiklerin başına gelsin.
Baş aşağı gelesin.
Başın belâdan kurtulmasın.
(Evli kadınlara) Başın bozula. (kocan ölsün, yuvan dağılsın,
başını dul hanımlar gibi bağla.)
Başın darala.
Başın kopsun.
Başın paralansın.
Başın taşa dokuna.
Başın ucunda ak duman göremeyesin.
(Uyku için) Başın yastık görmeye.
Başına ateş döküle.
Başına ateş yağa.
Başına baturayasıca.(yiyesice)
(Bütün bunlara neden sensin, dendiğinde):
Başına benim kadar taş düşsün.
Başına bit düşsün.
(Beni kınayanların da )Başına gelsin.
Başına him (temel) taşı düşsün.
Başına karalar bağlana.
Başına kara gele.
Başına kül elene.
Başına (mezar) taş(ı) dikile.
Başına taş düşe.
Başına taş yağa.
Başına toprak elene.
Başına yıldırım düşsün.
Başına zift.
Başına kızdırma çırası (ateşli hastalık) yana.
Başından vurulasın.
Başını (pişmanlıktan) taşlara vurasın.
(Kendi) Başını yersin inşâallah.
Başını yitiresin.
Başının derisini yüzeler.
Başının derisinden davul edeler.
Dumanın başından çıka.
Everek’in (Van dolaylarında bir yanardağ) külleri başına ola.
Kara’m (yaş) başına ola.
Kocaman taşlar düşsün başına.
Millet başına üşüşe, seyrine baka.
O başını (mezar) toprağ (ın)a koyayım.
Öz başını yersin inşâallah.
(Beni kınıyorsun ama) Senin başına da (bu) gele.
Sünger düşsün, başın yarılsın.
(Küçümsediğin yıkımdan yıkılasın)
Toprak gele başına.
Yaptığın iş başına kara gele, (getire.)

Baş –ayak

Çat başından
Çarık ayağından kesilmesin.

Baş –göz

(Senden geri alamadığım nesne)
Başımın- gözümün sadakası olsun.

Baykuş

Bacana baykuş tünesin.
Başına baykuş kona.
Damında baykuş öte.

Bayram

Bayramlara (sağ) çıkamayasın.
Bayramlar başına kara gele.
Bayramlar pazarına çıkamayasın.
Kara bayramların ola. (gele.)

Bebek

Yer –bebeği olasın.

Bedduâ

Bedduâ alasın.
Bedduâlara uğrayasın.
(Bana ettiğin) Bedduâların (kendi) başına gele.
(Kendi) Bedduâlarına uğrayasın

Beden

Bedenin yerlerde çürüye.
Bedenine kurşun değe.
Bedenine kurt düşe.
Bedenine maraz gele.
Bedenine ok değe.
Bedeninin hayrını görmeyesin.

Bekârlık

Bekârlıktan kurtulamayasın
Sana bir ilencim var
Bekârlıktan kurtulma.

Bel

Ayağın kaya, belin yere (taşa) gele.
Belin büküle.
Belin kırıla.
Belin üzüle.

Belâ

Allah belâcığını versin.
Allah belânı versin.
Allah belânı atlı getire.
Allah belânı kaldırmaya.
Allah belânı versin.
Köpek salânı versin.
Allah belâsını versin.
Allah bin türlü belâsını versin.
Allahın kızıl belâsına rastgelsin.
Belânı ayağının altında bulasın.
Belânı tez bulasın.
Hak belâsını vere.
Yetmiş yerde
Yetmiş belâya tuş olasın.

Berhurdâr

Allah seni berhurdâr etmeye.
Berhurdâr olmayasın.

Beter olmak

Allah benden beş beter etsin.
Benden beter ol.
Beş beter ol.
Beter olasın.
Gün günden beter olasın.

Beyin

Beyninde kan- çıbanı çıka.
Beyninden vurulasın (vurulmuşa dönesin.)

Bıçak

Bıçaklar altında kalasın.
Bıçaklar altında ölesin.

Kanlı bıçaklara gelesin.

Bıyık

Bıyığın terlemesin (tellenmesin.)

Biber yaprağı

(Düşmanın) Gözüne biber yaprağı.

Bin buçuk- gök uçuk

Sizleri sevmeyenlerin
Bini buçuk olsun,
Yüzlerinde kara benler yerine
Kızıl –gök uçuk olsun.

Bit

Bit içinde yüzesin
Bitlenesin

Bit –it

Sırtını bit yesin.
Ekmeğini it yesin.

Bit –kurt

Bitlenesin –kurtlanasın inşâallah.

Boğaz

Boğazın kurusun da bir yudum su verenin olmasın.
Boğazına ateş düşsün.
Boğazına şiş takılsın.
Boğazına kuş- kuyruğu (kuş-palazı) çıka.
(Yediğin-içtiğin) Boğazının çukurunda kala.
Yediğin boğazında kala.
Yediğin boğazından gele.

Boğulmak

Bir kaşık suda boğulasın.
Çayda (dere ) boğulasın.
Kuru çaylarda boğulasın da, leşini ölmüş kargalar yiye.
Susuz göllerde boğulasın.

Bolluk

Bolluk görmeyesin.



------------------
KAYNAK:T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı
c
Can

Aklını alan, canını da ala.
Allah benim canımı alsın (da senden kurtulayım.)
Allah canını alsın.
“Allah’ım benim canımı alır olsan sen al, Azrâile komagıl.”
Allah’ın belâsı canına gele.
Allar – ateşler canına yapışa.
Ateş canına yapışa.
Ateş yaksın canını.
Bedestende canının pazarına oturasın.
Beni unutasın da canına düşesin.
Can derdine düşesin.
Can evine sapan taşı rastlaya.
Can verip kurtulmayasın.
“Seni benedn ayıran
Can verip kurtulmasın"
Canı çıksın.
Canın cebinden çıksın.
Canın çıksın da ansızın gidesin.
Canına karım olsun (Düşmana).
Canına – ömrüne karım.
Canından bulasın.
Canının derdine düşesin.
Canının hayrını görmeyesin.

Can - ciğer

Canının – ciğerinin derdine düşesin.


------------------
KAYNAK:T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı
e
Ecdat

Ecdadının kabri eşek nahırı ola.

Ecel

Ecelin atlı ola.
Ecelin atlı gele seni apara.
Ecelin kişnesin.
Ecellerden ecel beğenesin.
Ecelsiz gidesin.

Eci

Eci (kurt) yiye seni.

Ecir – sabır

Ecrin – sabrın tükene.

Efendi

Efendi diyenin olmaya.
Efendiler seni götüre (mezara).

Ekin

Gök ekin gibi biçilesin.

Ekmek

Ekmek atlı ola
Sen yaya koşup kavuşamayasın.
Ekmeğim seni kör ede.
Ekmeğin dağınık yetişmeye.
Gün ekmeğine muhtaç olasın.
Karnın doyasıya ekmek yiyeme.
Karnın doymasın, ekme bulama.
Yediğin ekmek gözüne – dizine dursun.
Yediğin ekmek haram olsun.

Ekmek – aş

Ekmeğin – aşın olsun da
Yiyecek hâlin olmasın.
Ekmek – aş bulamayasın.

Ekmek – ayran

Ekmeğin kuru
Ayranın duru ola.

Eksik olmak

Eksiğin – gediğin bitmeye.
Eksik olasın.
(Böylesi) Eksik olsun, olmasın daha iyi.

El

Allah elindekini de alsın.
Allah elinden tutmasın.
Elin bolluk görmesin.
Elin ekmeği tutamasın.
Elin kırılsın.
Elin kırılsın da iki yanına yapışsın.
Elin koynunda kalsın.
Elin kötürüm olsun.
Elin kurusun.
Eline çomak dokunsun.
Elini develer gevsin.
Elini kör yılan soksun.
Ellerim kırılaydı da (o işi yapmasaydım.)
Ellerin ardına gele.
Ellerin maraz döke.
Ellerin teneşire gele.
Ellerin tersine dönsün.
Ellerin yanına gele.
İki elin kanda kalsın.
Tuttukların hep elinde kala.

El

(yabancı)

El kapılarında kalasın.
Ellere karışasın, kahır çekesin.

El – ayak

Elin – ayağın büzüle.
Elin – ayağın dolaşa.
Elin – ayağın kırılsın.
Elin – ayağın şil (felç) ola.
Elin – ayağın teneşirde yıkana.
Elin – ayağın tutmaz ola.
Eline – ayağına çıldırım (çıban) çıka.
Eline – ayağına sidir (bir tür bitkisel ilâç) döküle.
Elsiz – ayaksız kalasın.

El – bel

Elin ekmek
Belin kuşak görmesin.
Elinden – belinden çekesin.

El – dil

Allah eline – diline yenir ağrı vere.

El – göz

Allah’tan dilerim o ellerin çekile, gözlerin görmeye.
Elin ermesin, gözün görmesin.
Öyle bir belâya tuş olasın
Elim içinde olmaya
Gözüm üstünde ola.

El – kol

Elin – kolun kırılsın.
Elin – kolun yanına gelsin.

El – yaka

(Ahrette) Elim yakanda kala.

El – yüz

Allah’ın huzûruna eli bağlı, yüzü kara çıkasın.
Elin – yüzün kara olsun.
Eline – yüzüne kara gele.

Elbise

(Sen öl de) Elbiselerini hıra – curalara
(sıska dilenci çocuklara) vereyim.

Emek

Emeğime giriftâr olasın.
Emeklerin boşa gitsin.

Er

(Kızlara) Er bulamayasın inşallah.
(Kızlara) Ere gitmeyesin
Er yüzü görmeyesin.
(Kızlara) Eri yitesice.

Er kişi

Er kişi diye çağıranın olmaya.

Er – yer

(Kızlara) Er bula
Yer bulamayasın.

Ermek

(İsteklerine, umutlarına) Eremeyesin.

Ermek – yetmek

Erip yetişme.

Eş – dost

Eşin – dostun olmaya.

Et

Ayakta durasın, etlerin döküle.
Ayakta durasın, etlerini yerde göresin.
Dişlerin etine takıla.
Etin doğram doğram ola.
Etin eriye, ayağının altına döküle.
Etine düşesin.
Etlerin dideler.
Etlerin döküle.
Etlerin pürtüm pürtüm ola.
Kalktığın yerde etin kala.

Et – çingir

Bayram günü et bulamayasın,
çingir (etin yenmeyecek bölümü) çiğneyesin.

Et – gön

Etin – gönün su kese.

Et – kemik

Etin döküle
Kemiğin kala.
Etin kemiğinden ayrıla.

Et – küt

(Elle vuranlara)
vurduğun yer et olsun.
Elin – kolun küt olsun.
Allah et vere
Tırnak vermeye.

Etmek – bulmak

Ettiğini bul.
Ettiğinle kal.
Ettiklerini teziye bulasın.

Ev

Allah evini başına viran etsin.
Allah evini yıka.
Evin altı üstüne döne.
Evin başına kara gele.
Evin başına yıkılsın.
Evin baykuş yuvası ola.
Evin kaşen – kambah (kötü bahtlı) ola.
Evin kitli (kilitli) kala.
“Yârime yâr diyenin
Evleri kitli kala.”
Evin viran – vırtaş ola.
Evin yıkıla.
Evin yıkıla da çoluk – çocuğunla altında kalasın.
Evin yıkıla, küllük ola.
Evin yıkılsın.
Evinde baykuşlar banlaya.
Evinde ölmeyesin inşâllah.
Evine ateş düşe, yeşil yeşil dumanı tüte.
“Yatacak yerim gene bu harap olasıydı. (ev).
Yelli günde evin yansın.
“Yıkılacak (bu) evde un yok, elek yok.”

Ev – bark

Ev – bark görmeyesin.
Evin – barkın telef olsun.
Evin – barkın kambah (odun kıymığı, kırıntısı) ola.
Evin – barkın yıkıla.

Ev – bucak

Evin – bucağın boş kalsın.
Evsiz – bucaksız kalasın.

Evlât

Evlât günü görmeyesin.
Evlât salına (tabut) binesin.
Evlât yüzü görmeyesin.
Evlât yüzüne hasret kalasın.
Evlâtlarının hayrını görmeyesin.
Evlâtlarından bulasın.
Evlâtlarından çekesin.
Evlâtsız kalasın.
Yalanım varsa evlâtlarımın hayrını görmeyeyim.

Eye kemiği

Eyen it gorunda (mezar) yata.


------------------
KAYNAK:T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı
f
Felek

Feleğini şaşırasın.
Feleğin sillesini yiyesin.

Felç

Felç olasın.

Fırfırik

Fırfıriğe (nezle) tutulasın.

Fırsat

Allah sana fırsat vermeye.

Fidan

Fidan gibi kırılsın.
Fidan iken devrilesin.

Firengi

Allah Frenk dertleri versin.
Firengilere rastgelesin.
Firenk zahmeti dökesin.

Fitne

Fitnelerin belâsına uğrayasın.

Fülûs-i ahmer

Fülûs-i ahmere (değersiz bakır para) muhtâç olasın.


------------------
KAYNAK:T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı
g
Gâvur

Gâvur elinde kalasın.

Gazâp

Allah’ın gazabı üstüne yağa.
Allah’ın gazabına uğra.
Gazâba gelesin ki senden kurtulalım.

Gebermek

İnleye inleye geberesin.
Vay seni geberesin belki (inşallah) de sakalın havaya dikile.

Gelin

Ak duvaklı gelin yüzü görme.
Ak gelinler olmayasın, dünyâna doymayasın.
Ak duvaklı gelinler alamayasın.
Al duvaklı gelinlere hasret kalasın.
Allah seni gelinlere katmaya.

Gelinlik

Gelinliğin üstüne atılsın.

Gençlik

Allah gençliğine doyurmasın.
Gençliğinin hayrını görmeyesin.

Geri kalmak

Akrânından geri kalasın.

Geri yan

Geri yanın başına gele.

Germeç

Germece (çamaşır ipi) gerilesice.

Gezmek – azmak

Allah az verip gezdirsin,çok verip azdırsın,kapılara baktırsın.

Gırtlak

Gırtlağında kalaydı, yemez olaydım.
Kızılkurt gırtlağına gire, çıkmaya.
Kızılkurt gırtlağına takıla.

Gidiş – dönüş

Gidişin ola, dönüşün olmaya.
Gittiği yerden dönemeyesice.
Sen gidesin de dönmeyesin.
Yola gidesin de yolu azıtıp dönemeyesin.

Gidiş – geliş

Gidesin de gelemiyesin.
Gidişin olsun da gelişin olmasın.

Gitmek

Sağlık – selâmet ile gidemeyesin.
Son giyinişin ola.

Gor

Gorunda (mezarında) dik oturasın.
İt gorunda yatasın.

Gölge

Gölgen yere düşmeye.

Gömlek

Gömleğin alev ola.
Yensiz – yakasız gömlek (kefen) giyesin.

Gönenmek

Gönenemeyesin.
Gönenme inşâllah.

Görmek

Görüp göreceğin bu (mutluluk) ola.
Son gördüğün ola.

Gövermek

Göverip yeşermeyesin.

Göz

Allah gözünü kör etsin.
Allah gözünün ışığını ala.
Balam, al çıka, mâvi çıka
Belki (inşâllah) iki gözün çıka.
“Çıksın benim görür gözüm a Dirse Han, yaman seğirir.”
Çuvaldız ile gözün oyula.
Elemtere fiş, Kem gözlere şiş
(Nazar değmesin diye)
Göz ışığına hasret kalasın.
Gözlerin aka.
Gözlerin kör ola.
Gözlerin oyula.
Gözlerin yumula.
Gözlerine duman görüne.
Gözlerine habbe çöke.
Gözlerine kara su ine.
Gözlerine tuti ine.
Gözün arkanda kala.
Gözün çıka.
Gözün dönsün.
Gözün kör ola.
Gözün perdelensin.
Gözün puç (boş, kör) ola.
Gözün söne.
Gözüne betire düşe.
Gözüne katran aka.
Gözüne mil çekilsin.
Gözüne perde ine.
Gözüne şiş bata.
Gözüne toprak.
Gözüne toprak serpile.
“Gözüne tuzun irisi.”
Gözünün bebeği düşe.
Gözünün boncuğu düşe.
Gözünün elifi söne.
Gözünün feri söne.
Gözünün pınarı kuruya.
İki gözünden hâfız olasın.
(Anadan doğma körlerin çoğunlukla hâfız olmalarından.)
İki gözden âmâ olasın.
İki gözden melûl olasın.
İki gözün avcuna düşe.
İki gözün bir delikten baka.
İki gözün kör olsun.
İki gözün önüne aka.
İki gözün şil (felç) ola.
Kargalar gözünü oysun.
“Nar tânesi çatlasın
Düşmanın gözü patlasın.”
(Nazar ve büyü duâsı)
Seğiren gözlerin söğünsün.
Toprak gözüne.
(Aç gözlülere) Toprak gözünü doyursun.
Yalanım varsa iki gözüm kör olsun.
Yalanım varsa ölmüş kargalar gözümü oysun.

Göz – dil

Allâhumme yâ Vedûd
(Karşı tarafın)
Gözünü bağla, dilini tut. (Büyü duâsı)

Göz – diz

Gözün dizine aksın.
Gözün kör olsun.
Dizin topal olsun.
(Emeklerim, yediklerin) Gözüne – dizine dura.
(Belâ) Gözünü – dizini tuta.
“İyiliklerim dursun
Hem gözüne – dizine.”

Göz – gönül

(İsteğin) Gözünde – gönlünde kalsın.

Gül – lâle

Bahçende gül – lâle bitmesin.

Gülmek

Allah güldürmesin.
Başına yığıla, güleler.

Gün

Ağlar günlere kalasın.
Ak güne hasret kalasın.
Allah sana acı günler nasip ede.
Gördüğün (iyi) gün bugün ola.
Gününe doyamayasın.
(İyi) Gününü görmeyesin.
İyi gün görmeyesin.
Kara günler göresin.
O (gelecek iyi) günleri görmek sana nasip olmaya.

Gün – güneş

Gün – güneş görmeyesin.

Günâh

Allah günâhlarını bağışlamaya.
Günâhın arta azalmaya.
(Senin Günâhını çekeyim) ki (sözümde yalan yok.)

Gündüz - gece

Gündüzün gece olsun.

Güneş

Üzerine güneş doğmasın.



------------------
KAYNAK:T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı
h
Haber

Kara haberini alayım.
Ölüm haberini alırım inşâllah.

Hakkından gelmek

Allah hakkından gele senin.
Senin de hakkından gelirler inşâllah.

Halaşor

Başına halaşor (kül) döküle.

Han – ev – yurt – yuva

Hanın – evin harap ola,
Yurdun – yuvan dağıla.

Hançer

Balam, dilerim o büyük Allah’tan;
Hançerler arasında kalasın.

Haram

Emzirdiğim süt harâm olsun.
(Yediğin – içtiğin) İt boku gibi harâm ola.
İt kanı gibi harâm ola.
Sana verdiğim emekler harâm olsun.

Hasret

Hasretin gözünde kala.
Hasretine kavuşamayasın.

Hava

Ağzını açar da hava alırsın inşâllah.
(Eline umduğunu geçiremezsin.)
Hava’n (fiyakan) batsın inşâllah.

Hayır

Hayır görmeyesin.
Hayır etmesin inşâllah.
Hayrını görmeyesin.

Hekim

Hekim hekim gezesin.

Helva

(Ölüm) Helvanı yiyeyim inşâllah.

Heves

Hevesin kursağında kalsın.
Hevesin karnında kala.

Hıçkırık

Hıçkırıklar tuta seni.

Hışım

Allah’ın hışmı başına yağa.
Allah’ın hışmına uğrayasın.
Hışım insin.
Hışımlara uğrayasın.

Hışım – gazap

Allah’ın hışmına – gazabına uğrayasın.

Hoplamak

Dertten – acıdan hotum – hotum (hop – hop) hopla.

Hoppacık olmak

Hoppacık oluver (birdinbire öl) inşâllah.

Huy – su

Huyum – suyum batsın.Huyun – suyun batsın.Huyun – suyun kurusun.

Hüsrân

Hüsrâna uğrayasın.



------------------
KAYNAK:T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı